Uzmanlar, karpuz kabuğu, ananasın iç kısmı ve bal kabağı çekirdeği gibi gıda artıklarının önemli bir diyet lifi kaynağı olduğunu belirtiyor. Çoğu yetişkinin günlük önerilen 30 gram lif alımını karşılamadığı resmi rakamlarla ortaya konulurken, bu durum bağırsak sağlığı üzerindeki olumlu etkilere rağmen devam ediyor.
Lif, sindirime yardımcı olmasının yanı sıra tokluk hissini uzatıyor ve kalp hastalığı ile bağırsak kanseri riskini azaltıyor. Ancak, birçok kişi yeterli miktarda lif alamıyor.
Genel bir kural olarak, meyve ve sebzelerin kabukları iç kısımlarına göre daha fazla lif içeriyor. Örneğin, kiviyi kabuğuyla tüketmek, soyulmuş kivye göre yüzde 50 daha fazla lif sağlıyor. King’s College London’da yapılan bir analizde, karpuz kabuğunun 100 gramında 2,10 gram lif bulunduğu ve bunun bir dilim tam buğday ekmeğindeki lif miktarına denk geldiği belirlendi. Bal kabağı kabuğu ve çekirdeklerinin 100 gramında ise 9,25 gram lif tespit edildi.
Ananas kabuğu ve iç kısmının, meyvenin etli kısmından beş kat daha fazla lif içerdiği, brokoli saplarının da çiçekli kısımlarına yakın lif oranına sahip olduğu kaydedildi. Bu bulgular, insanların önemli miktarda lifi farkında olmadan çöpe attığını gösteriyor.
Doktor Rachel Gibson, bu durumun yalnızca besinsel bir kayıp olmadığını, aynı zamanda finansal bir kayıp olduğunu vurguladı. Üniversite, personel ve öğrencilere muz kabuğu körisi gibi kökten uca yemekler sunarak bu artıkları değerlendirme yönünde adımlar attı.
Araştırmacılar, evde kiviyi kabuklu bırakmayı, brokoli saplarını sotelemeyi veya yemeklere dolmalık biber çekirdekleri eklemeyi öneriyor. Pişirme yöntemleri lif içeriğini etkilese de, buharda pişirme, mikrodalgada pişirme veya hızlı soteleme besin maddelerini korumada etkili oluyor.
Diyetisyen Kirsten Jackson, ürünler iyice yıkandığı sürece bu gıda hilelerinin faydalı olduğunu belirtiyor. Ananasın iç kısımlarının smoothie’lere eklenebileceğini, ancak sert kabukların tavsiye edilmediğini ekliyor. Bazı sapların lezzetlendirilmesi için pişirilmesi veya ince doğranması gerekebileceğini ifade ediyor.
Yeşil patates ve ravent yaprakları gibi bazı gıdaların toksik bileşikler içerebileceği, sert sap ve çekirdeklerin küçük çocuklar için uygun olmayabileceği konusunda uyarılar da yapılıyor.
