İsrail, Gazze Şeridi’ne uyguladığı soykırım sırasında sadece sivilleri katletmekle, evleri yapıları yıkmakla kalmadı, bölgedeki tarihi yapıyı da hedef aldı. Gazze kentinde Memlükler döneminde inşa edilen Paşa Sarayı da İsrail tarafından hedef alınan yapılardan biri.
İsrail ordusu, 1994’te çekilmesinden önceki saldırıları sırasında Paşa Sarayı’ndan yaklaşık 20 bin nadir arkeolojik eseri yağmaladı; ardından da sarayı yıktı. Sarayın yıkımı ve yağmalanması, tarihi eserlerin büyük kayıplar yaşamasına sebep oldu. Kültürel miras uzmanları, sarayda geriye kalanları kurtarmak için çalışmalarını sürdürüyor.
Paşa Sarayı, Gazze’nin en önemli arkeoloji müzesi olarak kabul ediliyordu ve bölgedeki en değerli tarihi yapılar arasında yer alıyordu. İsrail ordusunun yıkımı, sarayın tarihi mirasının %70’ten fazlasını etkiledi. Sarayda Bizans, Roma ve Osmanlı dönemlerine ait önemli arkeolojik parçalar bulunmaktaydı.
Filistin yönetimi, İsrail’in çekilmesinin ardından sarayı restore etti ve değerli 1xbet tarihi eserlerin sergilendiği bir müzeye dönüştürdü. Kültürel miras ekipleri, sarayda “acil kurtarma” projesi yürüterek tarihi parçaları korumaya çalışıyor. Ancak İsrail’in yıkıcı politikaları, Gazze’deki tarihi eserlerin yanı sıra kültürel kimliğin de zarar görmesine neden oluyor.
Paşa Sarayı, Gazze tarihinde farklı isimlerle anıldı ve çeşitli dönemlerde farklı amaçlarla kullanıldı. Memlükler döneminde “Dâr es-Saâde” olarak bilinen yapı, Osmanlı döneminde “Kasr-ı Rıdvan” adını aldı. Napolyon döneminde “Napolyon Kalesi” olarak anılan saray, günümüzde tarihi ve kültürel bir miras olarak değerlendiriliyor.
İsrail’in Gazze’de gerçekleştirdiği yıkım ve yağma, bölgenin tarihi ve kültürel mirasına büyük zarar veriyor. Ancak kültürel miras uzmanları ve yerel kurumlar, tarihi eserleri korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çabalıyor.
