1990’ların sonundan bu yana Güney ve Güneydoğu Asya’da yerleşik olan H5N1 virüsü, nadiren de olsa insanlara bulaşabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2003 yılından 2025 yılı Ağustos ayına kadar 25 ülkede 990 insan vakası rapor edildi ve bu vakaların 475’i ölümle sonuçlandı.
Amerika Birleşik Devletleri’nde virüs 180 milyondan fazla kuşu etkilerken, 18 eyalette 1000’den fazla süt sığırı sürüsüne yayıldı ve çoğu çiftlik çalışanı olan en az 70 kişiye bulaştı. Hindistan’ın Nagpur şehrindeki bir yaban hayatı kurtarma merkezinde ise Ocak ayında üç kaplan ve bir leopar virüs nedeniyle hayatını kaybetti.
Ashoka Üniversitesi’nden Philip Cherian ve Gautam Menon’un yürüttüğü ve BMC Public Health dergisinde yayımlanan yeni bir modelleme çalışması, H5N1 salgınının insanlarda nasıl gelişebileceğini ve hangi müdahalelerin etkili olabileceğini simüle etti. Çalışma, bir salgını kontrolden çıkmadan durdurabilmek için erken müdahalenin kritik olduğunu vurguluyor.
Araştırmacılar, Hindistan’ın Tamil Nadu eyaletindeki Namakkal bölgesini model olarak seçerek virüsün nasıl yayıldığını simüle etti. Sonuçlar, virüsün iş yerlerinden başlayarak hane halkı, okullar ve diğer sosyal alanlara yayılabileceğini gösterdi. Eylemlerin zamanlamasının hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Virolog Seema Lakdawala, H5N1’in insan nüfusunda yayılması durumunda ciddi bir pandemiye neden olabileceğini belirtti. Uzmanlar, rehavete kapılmamanın önemine vurgu yaparken, hazırlıklı olmanın ve erken önlemlerin alınmasının kritik olduğunu vurguluyorlar.
Bu simülasyon çalışmalarının gerçek zamanlı olarak güncellenebileceği ve yetkililere salgınların ilk saatlerinde doğru önlemleri almak konusunda rehberlik edebileceği belirtiliyor.
