Rusya ve ABD gibi güçlerin son dönemdeki nükleer tehditlerine rağmen, dünya nükleer silahsızlanma konusunda tarihi bir adım attı. Duyarlı Bilim İnsanları Birliği (UCS) kıdemli bilim insanı Dylan Spaulding, 14 Ocak 2026 itibarıyla dünyanın sekiz yıl, dört ay ve 11 gündür nükleer deneme patlaması görmediğini duyurdu. Bu süre, 16 Temmuz 1945’te ABD’nin gerçekleştirdiği ilk nükleer test olan Trinity Denemesi’nden bu yana geçen en uzun nükleer sessizlik dönemi olarak kayıtlara geçti.
Dünyadaki son nükleer deneme, 3 Eylül 2017’de Kuzey Kore tarafından yapılmıştı. Rekorun kırılmasına rağmen uzmanlar, bu durumun “pamuk ipliğine bağlı” olduğu konusunda uyarıda bulunuyor. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer denemelere yeniden başlama yönündeki açıklamaları, uzmanlara göre on yıllardır süren dengeyi bozma riski taşıyor.
Nükleer silah sayılarını sınırlayan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması (New START), 5 Şubat 2026’da sona erecek. Rusya’nın 4.300’den fazla, ABD’nin yaklaşık 3.700 nükleer başlığı bulunduğu biliniyor. Trump, anlaşmanın süresinin dolmasına izin verebileceğinin sinyallerini verirken, ABD’nin Çin’i de yeni anlaşmaya dahil etmeyi savunduğu biliniyor.
Bilim insanları, gelişmiş nükleer güçlerin artık tam ölçekli patlamalara ihtiyaç duymadığını vurguluyor. Günümüz teknolojisiyle nükleer süreçleri patlama noktasına kadar taklit edebilen “kritik altı” (sub-critical) testler yapılabiliyor. Uzmanlara göre, New START’ın sona ermesiyle sınırlamaların kalkması, her iki ülkenin de haftalar içinde yüzlerce ek nükleer başlığı fırlatmaya hazır hale getirmesine olanak tanıyacak.
Bu tarihi rekor haftasında, nükleer silahların yayılmasını izleyen çevrelerde kutlama yerine, belirsizliğin getirdiği derin bir endişe hakim.
