OECD’nin “Batı Balkanlar ve Türkiye için KOBİ Politikaları Endeksi 2026-Türkiye Ekonomi Profili” raporuna göre, Türkiye’deki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) küresel değer zincirlerine entegrasyonu derinleşiyor. Bu işletmeler, ülkedeki istihdamın yaklaşık yüzde 68,5’ini ve katma değerin yüzde 41,2’sini oluşturuyor.
Son 10 yılda KOBİ politikalarının güçlendirilmesi ve Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi hedeflendi. Ancak hızlanan yeşil ve dijital dönüşüm ile jeopolitik belirsizlikler, bu politikaların uygulandığı ortamı değiştirdi. Türkiye, hem önemli bir ihracatçı hem de bölgesel ve küresel değer zincirlerinde kritik bir bağlantı noktası olarak öne çıkıyor.
Raporda, Türkiye’deki KOBİ’lerin küresel değer zincirlerine entegrasyonunun önemli ölçüde arttığı belirtiliyor. Tedarikçi geliştirme ve çok uluslu şirketlerle bağlantıların artırılmasına yönelik stratejik ve kurumsal altyapı da güçlendirildi. Bu kapsamda, KOBİ’ler ile çok uluslu şirketler arasında kurulan kalıcı bağlantıların sayısı artış gösterdi.
Küresel değer zincirlerine entegrasyon, KOBİ stratejisi, doğrudan yabancı yatırım stratejisi ve teknoloji hamlesi gibi ulusal politika çerçevelerine dahil edildi. KOBİ tedarikçilerinin geliştirilmesi, yatırım çekme, teknolojik gelişim ve sürdürülebilirlik hedefleriyle daha fazla ilişkilendirildi. Dijital izleme araçları, kamuya açık raporlama ve bağımsız denetimler yoluyla izleme ve değerlendirme uygulamaları da güçlendirildi.
Türkiye, KOBİ’lerin yeşil dönüşümünü destekleme konusunda da önemli ilerleme kaydetti. Yeşil Sanayi Programı kapsamında KOBİ’lerin yeşil yatırımlarını desteklemek amacıyla KOSGEB aracılığıyla 2030’a kadar 250 milyon dolar kaynak ayrıldı. Programın ilk yılında 866 KOBİ faydalanırken, bu sayı 2025’te 1743’e yükseldi. Geniş çaplı farkındalık kampanyasıyla 8 binden fazla işletmeye ulaşıldı.
Mayıs 2025’te devreye alınan ve yaklaşık 3,1 milyar avroluk garanti hacmine sahip Kredi Garanti Fonu, KOBİ’lerin yeşil finansmana erişimini destekledi. Yeşil dönüşüme yönelik stratejiler içerisinde KDV istisnaları, vergi indirimleri ve faiz destekleri gibi finansal teşvikler de yer aldı. Buna rağmen, Türkiye’nin KOBİ tabanından verimlilik artışı, yapısal dönüşüm ve uzun vadeli rekabet gücü açısından tam olarak yararlanmasını sınırlayan bazı sorunların devam ettiği raporda belirtildi.
