Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21. MÜSİAD Expo Uluslararası Fuarı ve 29. IBF Uluslararası İş Forumu Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmada, küresel ekonominin jeopolitik gerilimler, artan korumacılık ve dönüşüm süreçleri nedeniyle dalgalı bir seyir izlediğini belirtti. İsrail, ABD ve İran arasındaki gerilimlerin küresel ticaret beklentilerini olumsuz etkilediğini, lojistik maliyetleri ve emtia fiyatları üzerinden enflasyonist baskı oluşturduğunu vurguladı.
Yılmaz, küresel tedarik zincirlerindeki değişimlerin ülkeleri ittifaklara dayalı tedarik modellerine yönelttiğini, bunun da ikili ve çok taraflı ticaret diplomasisini daha önemli hale getirdiğini ifade etti. İklim değişikliğiyle mücadele ve dijital düzene uyum süreçlerinde uluslararası diyaloğun önem kazandığına işaret etti.
Yılmaz, küresel olumsuz gelişmelere rağmen Türkiye ekonomisinin üretim kapasitesi ve ihracat gücüyle pozitif bir görünüm sergilediğini söyledi. Milli gelirin 2002’deki 239 milyar dolardan 2025’te 1,6 trilyon doları aştığını, 2026’nın ilk yarısında 1,7 trilyon doları geçtiğini ve yıl sonunda 1,8 trilyon doları aşmasının beklendiğini aktardı. Kişi başına gelirin ise 2002’deki 3.600 dolardan 2025’te 18 bin dolara ulaştığını, bu yıl sonunda 20 bin dolar civarında olacağını tahmin etti.
Küresel ekonomideki belirsizliklerin ve jeopolitik gerilimlerin ana ihracat pazarları olan Avrupa ve MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) bölgelerindeki büyüme hızını olumsuz etkilediğini belirten Yılmaz, bu bölgelerde ticaretin küresel ortalamadan daha fazla düştüğünü kaydetti. Ticaret ortaklarındaki büyüme beklentisinin yüzde 1,6 olduğunu, ancak gelecek yıl bu oranın dünya büyümesinin üzerine çıkmasının beklendiğini belirtti.
Mal ihracatının 2002’de 36 milyar dolardan geçen yıl 273,2 milyar dolara çıktığını, 2026 ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın 280 milyar dolara ulaştığını söyledi. Hizmet ihracatının ise 2002’deki 14 milyar dolardan 9 kat artışla 125 milyar dolara yükseldiğini ifade etti. Mal ve hizmet ticaretinin toplamında, 2002’de 50 milyar dolar olan ihracatın 2025’te 8 kat artarak 400 milyar dolara yaklaştığını belirtti.
Pazar çeşitliliğini artırma hedefiyle uzak ülkeler, İslam ülkeleri ve Afrika ülkeleri gibi stratejilerle ihracatın geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüldüğünü aktardı. İhracat destekleri ve finansman araçlarının bütüncül bir yaklaşımla ele alındığını kaydetti.
Yılmaz, yerli üretimin korunmasının öncelikli alanlardan biri olduğunu, ithalata bağımlılığı azaltma ve haksız rekabeti önleme yönündeki tedbirlerin sürdürüleceğini vurguladı. Kalkınma Yolu, Orta Koridor ve Zengezur Koridoru gibi yeni demir yolu bağlantılarıyla Türkiye’nin doğu-batı ve kuzey-güney eksenindeki ticaret akımlarında etkisinin artırılmasının öngörüldüğünü belirtti. Tarihi Hicaz Demiryolu güzergahına yeni bir perspektifle bakıldığını ve bunun bölgesel istikrara katkı sağlayacağına inanıldığını ifade etti.
Limanlar, lojistik merkezleri, sanayi bölgeleri ve demir yolu ağlarının bütünleştirilerek Türkiye’nin küresel ekonominin üretim, lojistik ve ticaret merkezlerinden biri haline getirilmesinin amaçlandığını dile getirdi. Uluslararası yatırımcılara açık ve güçlü bir mesaj vermek istediklerini, program döneminde öngörülebilir, şeffaf, rekabetçi ve yatırımcı dostu iş ortamının daha da iyileştirileceğini söyledi.
Türkiye’de güçlü bir siyasi istikrar ve dirayetli bir liderlik olduğunu belirten Yılmaz, makroekonomik temellerin de sağlam olduğunu vurguladı. Bütçe açığının uluslararası standartlarda yönetilebilir seviyede olduğunu, cari açığın ise yüzde 2’nin altında seyrettiğini kaydetti. Rezervlerin güçlü olduğunu, bankacılık sisteminin ise son derece sağlam olduğunu ifade etti.
Yılmaz, son dönemde sermaye piyasalarının kısıtlı bir alanında ortaya çıkan soruna yönelik idari ve adli tedbirlerin alındığını ve alınmaya devam edildiğini belirtti. Sermaye piyasalarında yapısal bir sorun olmadığını, karşılaşılan durumun spesifik ve sınırlı bir alandaki problemlerden kaynaklandığını, bu sorunların aşılmasıyla piyasaların daha da güçleneceğini vurguladı.
Gümrüklerin yakından takip edildiğini, gümrük idareleri ve kapılarının yenilenerek işlem kapasitelerinin artırıldığını anlattı. Serbest bölgelerin geliştirilerek yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomiye katkılarının artırılmasının planlandığını söyledi. Tüm bu politikalarla 2029 sonunda mal ve hizmet ihracatının 400 milyar dolardan 450 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
