Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’nin savunma, havacılık ve uzay gibi stratejik alanlardaki araştırma geliştirme (AR-GE) harcamaları son 10 yılda önemli bir artış gösterdi. Bu dönemde yüksek teknoloji alanındaki harcamalar yaklaşık 45 katına çıkarak 154 milyar 24 milyon liraya ulaştı.
AR-GE harcamaları 2016’da 29 milyar 412 milyon lira iken, 2024’te 651 milyar 822 milyon liraya ve geçen yıl 980 milyar 428 milyon liraya yükseldi. Toplamda 2016-2025 döneminde harcamalar 33 kat artarak 2 trilyon 550 milyar 292 milyon liraya ulaştı.
Toplam AR-GE personeli sayısı aynı dönemde 178 bin 805 kişi artış gösterdi. Tam zaman eşdeğeri (TZE) personel sayısı 2016’da 139 bin 177 iken, 2025’te 317 bin 982 kişiye yükseldi. Geçen yıl kadın AR-GE personeli sayısı 108 bin 453 kişiyle toplamın yüzde 34,1’ini oluşturdu. Bu oran 2016’da yüzde 31,4 idi.
Öğrenim durumuna göre AR-GE personeli dağılımında geçen yıl itibarıyla yüzde 40,6 lisans, yüzde 31 doktora veya eşdeğeri, yüzde 19,4 yüksek lisans, yüzde 4,9 meslek yüksekokulu ve yüzde 4,1 lise ve altı seviyesinde yer aldı. AR-GE harcamalarının en yoğun olduğu bölge İstanbul olarak kayıtlara geçti.
İmalat sanayisinde teknoloji düzeyine göre AR-GE harcamaları incelendiğinde, 2017’den sonra yüksek teknolojiye yapılan harcamaların, orta-yüksek teknoloji harcamalarını geride bıraktığı görüldü. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yürüttüğü çalışmalar, yüksek teknoloji alanındaki AR-GE yatırımlarını hızlandırdı.
Geçen yıl imalat sanayisindeki 322 milyar 656 milyon liralık AR-GE harcamasının yüzde 47,7’si yüksek teknoloji faaliyetlerinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildi. Bu alandaki harcamaların yüzde 40,7’si orta yüksek, yüzde 7,2’si orta düşük ve yüzde 4,4’ü düşük teknoloji faaliyetlerine yöneldi.
