ABD yönetiminin İran’ın sunduğu ateşkes teklifini reddetmesi ve ABD enflasyon verilerinin beklentileri aşması, emtia piyasalarında haftanın ana belirleyicileri olarak öne çıktı. Bu gelişmeler, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin devam edebileceği ve küresel para politikalarına ilişkin belirsizliklerin artabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın karşı teklifini kabul edilemez bulması, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz akışına dair endişeleri artırdı. Taraflar arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın durumu ve nükleer program konularında anlaşmazlıkların sürdüğü bildirildi.
ABD’de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artış TÜFE’deki yükselişin önemli bir bölümünü oluştururken, gıda fiyatlarındaki artış da baskıyı güçlendirdi.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de maliyet enflasyonuna dair endişeleri artırdı. Nisan ayında aylık yüzde 1,4 ve yıllık yüzde 6’lık artışlar kaydedildi. Bu veriler, ABD Merkez Bankası (Fed) üzerinde faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesi yönünde baskı oluşturdu.
Aynı dönemde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı Fed Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi ve faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. İki liderin Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da, somut bir mekanizma öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.
Değerli metaller, ABD enflasyon verileri sonrası Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüş yaşadı. Yüksek enflasyonun faiz indirimlerini öteleyebileceği beklentisi, altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttı.
Gümüş, hem değerli hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri gümüş fiyatlarını baskıladı. Bu gelişmelerle birlikte gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 gerileme kaydedildi.
Baz metallerde ise jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler ve arz endişeleri fiyatları desteklerken, ABD enflasyon verileri sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9 artış yaşanırken, nikelde yüzde 1,9 düşüş görüldü.
Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu. ABD-İran ateşkes sürecine yönelik haber akışı, petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi. Doğal gaz tarafında ise depolama verileri, LNG ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. Haftalık bazda doğal gaz fiyatı yüzde 7,4, Brent petrol fiyatı da yüzde 7,4 arttı.
Tarım emtialarında ise ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi. Çin Ticaret Bakanlığı’nın tarife indirimleri ve engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıklaması, ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserlik yarattı. Pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artış yaşanırken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 gerileme görüldü.
